HAMİLELİKTE FETAL BEBEKTE PYELEKTAZİ – HİDRONEFROZ

HAMİLELİKTE FETAL (BEBEKTE) PYELEKTAZİ – HİDRONEFROZ

Bebeğin böbreğinin idrar toplayan kısmına renal pelvis (böbrek pelvisi) denir. Gebelikte böbrek pelvisinin ön-arka çapı 4 – 10 mm arasında olacak şekilde genişlemesine hafif pyelektazi (hafif hidronefroz) denir. 10 mm’nin üzerinde genişleme söz konusu ise bu duruma ciddi pyelektazi veya hidronefroz denir.

Gebeliklerde yüzde 1-4 oranında bu genişlemeye rastlanır. Ancak sadece 500’de birinde bu ciddi bir probleme sebep olur. Bebekte renal pelviste genişleme var ise ürolojik (idrar yolları ile ilgili) problem olasılığı artar. Bunun yanısıra pyelektazinin özellikle down sendromu olmak üzere bazı kromozomal anormalliklerle de zayıf bir ilişkisi vardır. Daha şiddetli hidronefrozda üriner sistemle ilgili bir anormallik olma riski artar. Ancak pyelektazinin şiddeti kromozomal anormallik bulunma olasılığını arttırmaz.

Hafif hidronefrozda bile (4-10 mm arası, grade 1. 2) down sendromu ve diğer kromozomal anomalilerle ilişki vardır. Bu yüzden hafif pyelektazi varlığında bile detaylı ultrasonografi ile down sendromu şüphesi yaratacak başka bir anomali varlığı araştırılmalıdır. Bilim adamlarının görüşü hidronefroz dışında başka bir anomali saptanmamışsa ve başka bir risk faktörü yoksa genetik inceleme için amniosentez yapılması şart değildir şeklindedir. Çünkü ileri anne yaşı veya riskli üçlü-dörtlü test gibi başka bir durum yoksa sadece hidronefroz varlığında Down sendromu olma riski düşüktür (300’de 1 ‘den az). Eğer anne yaşı 35’den büyükse, hidronefroz dışında başka bir anomali saptanmışsa (renal veya ekstrarenal), ikili-üçlü-dörtlü vb. testlerde yüksek risk çıkmışsa bu durumda amniosentez ile genetik inceleme önerilmektedir.
Hidronefrozun sebebi nedir?
Pyelektazi doğumdan sonra da devam ediyorsa genellikle üreterin (üreter: böbrekten idrar torbasına doğru idrarı taşıtan boru şeklinde yapı) böbrek pelvisiyle birleştiği yerde bir tıkanıklık ya da vezikoüreteral reflu (idrar torbasından böbreğe doğru idrar kaçışı olması) sebeptir.
Daha nadir görülen sebepler posterior üretral valf, üretral atrezi, ektopik üreterosel, çift toplama sistemi gibi ürolojik anormalliklerdir.

HİPEREKOJENİK BARSAK

HİPEREKOJENİK BARSAK
Hiperekojen barsak (ekojenik barsak) ultrasonografi sırasında fetusun karın kısmında barsakların olduğu bölgede parlak beyaz renkte (ekojenik) bölgeler görülmesidir. İkinci trimesterde yapılan ultrasonografide yaklaşık yüz gebelikten birinde izlenir ve genellikle haftalar içinde kendiliğinden kaybolur. Üçünçü trimesterde gebeliğin son aylarında ekojenik barsak izlenmesi daha sık rastlanan ve olağan bir durumdur.

Hiperejenik barsak alanları izlenen fetusların büyük bölümünde (%50-80) bir problem oluşmaz, sağlıklı olurlar. Fakar nadir olarak aşağıdaki anomalilerle ilişkisi olduğu gösterilmiştir:
– Down sendromu ve diğer kromozomal anomaliler
– Kistik fibrozis
– CMV gibi enfeksiyonlar
– Barsak tıkanıklığı
– Amnion suyu içerisine kanama olması ve fetusun bunu yutmasından kaynaklanabilir
– Özellikle ileri aylarda barsaklardaki mekonyum da bu görüntüyü verebilir
– Koryoamniyonit (amnion sıvısı ve zarlarının enfeksiyonu) varlığında amniyon sıvısındaki gaz yapıcı bakterilerin yutulması da bu görüntüye sebep olabilir

Aralıklı ultrason takipleri ile ekojenik barsak varlığının devamı veya kaybolması izlenmelidir. Detaylı ultrasonografi ile buna eşlik edebilecek diğer anomalilerin varlığı değerlendirilmelidir. Ekojenik barsak saptandığında yapılabilecek diğer test ve değerlendirmeler konusunda henüz net bilgi ve kararlar yoktur. Yapılan ultrasonografi ve diğer tarama test sonuçlarına göre kromozomal anomali, kistik fibrozis, CMV – toxoplazma gibi enfeksiyonları araştırmak amacıyla amniosentez yapılması gerekebilir. Fetus gelişme geriliği ve oligohidramnios açısından yakın takiple izlenmelidir.

KALP İÇİNDE PARLAK BÖLGE

EKOJENİK İNTRAKARDİYAK FOKUS (KALP İÇİNDE PARLAK BÖLGE)

KALP İÇERİSİNDE PARLAK ODAK İZLENMESİ
Ekojentik intrakardiyak fokus (EIF, Echogenic Intracardiac Foci) fetusun ultrasonografik değerlendirlemesi sırasında kalp içerisinde parlak beyaz nokta (white spot) izlenmesidir. Gebeliğin ilk 3 ayında görülmesi çok nadirdir, ikinci 3 ayda % 4-7 oranında görülebilir. Gebeliğin orta aylarında görülenler sıklıkla son 2 ayda kaybolurlar. Asya ırkına ait insanlarda daha sık rastlanır.

Kalp içerisinde mikrokalsifikasyon ve fibrozise bağlı olduğu düşünülmektedir. Kalp içerisinde yapısal bir anomali ve myokardiyal disfonksiyona bağlı olmadığı için doğumdan sonra sıklıkla kendiliğinden kaybolur, görülemez.

Ekojentik intrakardiyak fokus (kalp içerisinde parlaklık izlenmesi) tespit edildiğinde başka anomali var mı diye ileri düzey ultrasonografi ile araştırılması gerekir. Fetal ekokardiyografi yapılması gerekir. Eşlik eden başka anomali saptanmamışsa tek başına intrakardiyak ekojenik odak olması kötü bir gösterge değildir, bu bebeklerde sıklıkla bir probleme rastlanmaz.
Prenatal down sendromu tarama testleri (ikili, üçlü, dörtlü test) ekojenik fokus saptanan gebeliklerde de yapılmalıdır, zaten günümüzde normal olan her gebelikte de önerildiği için bu ek bir uygulama sayılmaz.